TÜRK KIZILAY
BAČIŞÇISI OLMANIN AYRICALIKLARI
Türk Kızılay Bağışçısı Olmanın Ayrıcalıkları
Beyan usulü gelir ve kurumlar vergisi mükellefi bağışçılarımızın bağışları vergi indirimine konu olabilmektedir. TBMM’de 16.06.2009 tarihinde kabul edilen, 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5904 sayılı gelir vergisi kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun ile iktisadi işletmeleri hariç olmak üzere Türkiye Kızılay Derneği’ne makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamının, beyan edilen gelirlerden indirilebilmesini hükme bağlanmıştır.
Türk Kızılay’a nakdi olarak yapılan bağışın tamamı gider gösterilerek vergi matrahından düşülebilmektedir. Ancak bağışın ayni olarak yapılması durumunda, bağış tutarının kurum (bağışçı) kazancının % 5’ine kadar olan kısmı gider gösterilebilmektedir.
Nakdi Bağışlar
Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi Kanunlarındaki amir hükümler doğrultusunda, ülkemizde vergi mükellefiyeti bulunan tüm gerçek ve tüzel kişiler tarafından Türk Kızılay Genel Merkezi ve Şubelerine yapılan nakit bağış ve yardımların tamamı, beyan edilecek gelir ve kazançlardan indirilebilmektedir.
Yasal Dayanak
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu / Diğer indirimler
Madde 89 - (Değişik:16.7.2004-5228/28 md.): Gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıdaki indirimler yapılabilir.
(Ek: 16.6.2009-5904/3 md.) İktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı.
5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu / Diğer indirimler
MADDE 10 - (1) Kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından sırasıyla aşağıdaki indirimler yapılır.
f) (Ek: 16.6.2009-5904/5 md.) İktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış veya yardımların tamamı.
Bu hükümler doğrultusunda Türk Kızılay’ı Genel Merkez veya şubelerine makbuz karşılığı teslim edilen, doğrudan veya elektronik işlemlerle bankalara yatırılan tüm nakit yardımların tamamı vergi matrahından indirilebilir.
Bağışçılarımızın bu indirimlerden yararlanabilmesi için bağışlanan paranın Kızılay Merkez veya şubelerine teslimi esnasında Dernek Gelirleri Alındı Belgesi, Banka, PTT veya diğer finans kurumlarındaki Kızılay hesaplarına teslim veya havalesi neticesinde ise Dekont veya benzeri ibraz evrakının alınarak indirime esas belge olarak muhafazasıdır.
Örnek - 1
Dönem sonu beyan edeceği vergi matrahı 100.000 TL olan bağışçı vergi mükellefinin 10.000 TL tutarında nakdi bağışını Kızılay banka hesaplarına yatırması durumunda;
Bağış yapmadığı takdirde %23 vergi oranı ile ödemesi gereken vergi 23.000 TL,
10.000 TL bağış gider gösterildiği için beyan edilecek matrah 90.000 TL,
90.000 TL vergi matrahı karşılığında %23’ vergi oranıyla ödenecek vergi tutarı 20.700 TL, Bağışçıya sağlanan katkı ile eksik ödeyeceği vergi tutarı 2.300 TL,
Son olarak 10.000 TL bağış karşılığında katlanılan fiili maliyet 7.700 TL olarak gerçekleşecektir.
*2022 yılı Kurumlar Vergisi Oranı %23 olarak belirlendiğinden hesaplar bu şekilde yapılmıştır.
Ayni Bağışlar
Nakdi bağışlarda olduğu gibi iktisadi işletmeler hariç Türk Kızılay’a yapılan ayni bağışlarda ilgili vergi kanunlarının amir hükümleri doğrultusunda gider gösterilebilmektedir.
Ayni bağışlara ilişkin özel durum; ayni bağışın Gıda Bankacılığı kapsamında yapılması halinde bağış tutarının tamamının, diğer durumlarda yapılan ayni bağışlarda ise vergi matrahının %5'ini aşmayan kısmı gider gösterilerek vergi matrahından indirilebilmektedir.
Gıda Bankacılığı kapsamı dışında bağış olarak teslim edilecek malzemelerin gider olarak işleme
alınabilmesi için;
Fatura düzenlenmesi,
Faturada teslimin bağış ve/veya yardım amaçlı olduğunun belirtilmesi,
Bağışlanacak malzemenin değerlerin cinsi, nev’i ve miktarına ilişkin bilgilere yer verilmesi,
Aynı şekilde teslim alınan malzemeler karşılığında Türk Kızılay birimlerince Ayni Bağış Alındı Belgesi düzenlenmesi gerekmektedir.
*Ayni Bağış Alındı Belgesi düzenlenmeyen bağışların vergi matrahından gider olarak gösterilmesi mümkün değildir. Bağışçı vergi mükellefinin vergi matrahının %5’ini aşan tutarda bağışta bulunması durumunda, vergi matrahından gider olarak gösterilmeyen kısım gelecek dönem giderleri için devredilemez.
Örnek - 2
Dönem sonu beyan edeceği vergi matrahı 200.000 TL olan bağışçı vergi mükellefinin 25.000 TL tutarındaki malzemeyi kendi üretmiş olduğu veya satın alarak Türk Kızılay birimlerine teslim etmesi durumunda;
Bağış yapmadığı takdirde % 23 vergi oranı ile ödemesi gereken vergi 46.000 TL,
25.000 TL tutarında bağış yapmasına rağmen %5’lik bağış üst sınırı kapsamında gider gösterebileceği kısmı 10.000 TL,
10.000 TL gider gösterildiği için beyan edilecek matrah 190.000 TL,
190.000 TL vergi matrahı karşılığında %23 vergi oranıyla ödenecek vergi tutarı 43.700 TL, Bağışçıya sağlanan katkı ile eksik ödeyeceği vergi tutarı 2.300 TL,
Son olarak 25.000 TL ayni bağış karşılığında katlanılan fiili maliyet 22.700 TL olarak gerçekleşecektir.
*2022 yılı Kurumlar Vergisi Oranı %23 olarak belirlendiğinden hesaplar bu şekilde yapılmıştır.
Yasal Dayanak
3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu / Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır
13-h) (Ek: 27/3/2015-6639/13 md.) Türkiye Kızılay Derneğine tüzüğünde belirtilen amaçlarına uygun olarak afet yönetimi ve yardımları, barınma, beslenme, sosyal yardımlar, toplumu bilinçlendirme, ulusal ve uluslararası insancıl hukuk ve uluslararası Kızılay-Kızılhaç Hareketi faaliyetleri, savaş veya olağanüstü hâllerdeki görevleri ile kan, sağlık, göç ve mülteci hizmetlerini (sığınmacı hizmetleri dâhil) yerine getirmesine yönelik görevler kapsamında yapılan teslim ve hizmetler; Türkiye Kızılay Derneğinin ulusal ve uluslararası işbirlikleri, uluslararası mensubiyet ve üyelikleri, Birleşmiş Milletlere bağlı kurum ve kuruluşlar ile uluslararası akreditasyonu olan yardım kuruluşlarıyla yürüttüğü insani yardım faaliyetleri kapsamındaki teslim ve hizmetleri,” hükmü gereğince vergiden müstesna tutulmuştur.
3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu / Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar
Gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddesi niteliğini taşımayan ürünler gıda bankacılığı kapsamında yapılacak bağış olarak değerlendirilmez.
Katma Değer Vergisi Kanunu 6. Bölümünde istisnalar tanımlanmış olup 17.1 maddesinde istisna kapsamında yer alan kurumlar tanımlanmıştır. (Bu tanımlamada, Kızılay kamu yararına çalışan dernekler statüsünde olduğu için dahil edilmektedir.)
17.2.b maddesinde ise “birinci fıkrada sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifaları ile fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin teslimi,” hükmü gereğince yapılan yardım ve bağışlar KDV’den istisna edilmiştir.
Gıda Bankacılığı
Türk Kızılay’ına Gıda Bankacılığı kapsamında yapılacak bağışlarda ise;
Yapılacak bağışların gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddesi niteliğinde olması,
Faturada “İhtiyaç sahiplerine yardım şartıyla bağışlandığından KDV hesaplanmamıştır” ve “Bedelsiz olarak ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere” ibarelerinin yazılması,
Bağışlanan malzemeye ilişkin bilgilerin eksiksiz olarak yazıldığı faturanın Türkiye Kızılay Derneği adına
düzenlenmesi,
Faturada bağışlanan malın, KDV hariç maliyet bedeli gösterilmesi gerekmektedir.