Giriş Yap

Türk Kızılay 2021-2030 Stratejik Planı Güncellenmiş Versiyon (2025)

Oluşturulma Tarihi: 2/22/2026 5:36 AM Güncellendi: 2/22/2026 5:36 AM

2021-2030

STRATEJİK PLANI

2025 YILI

GÜNCELLEMESİ

2021-2030

STRATEJİK PLANI

2025 YILI

GÜNCELLEMESİ

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ / 4

BİRİNCİ BÖLÜM:

GENEL BİLGİLER / 07

İKİNCİ BÖLÜM:

STRATEJİK PLAN’IN OLUŞTURULMA SÜRECİ / 29

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM:

KÜRESEL ZORLUKLAR / 39

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM:

STRATEJİK PLAN / 47

BEŞİNCİ BÖLÜM:

STRATEJİK PLAN İZLEME VE DEČERLENDİRME / 61

ALTINCI BÖLÜM:

TÜRKİYE KIZILAY DERNEČİ STRATEJİK PLANI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA AMAÇLARI İLİŞKİSİ/ 62

ÖNSÖZ

Türkiye Kızılay Derneği 2021-2030 Stratejik Planı

2025 Yılı Güncellemesi

ünyamız bireysel ve toplumsal ölçekte et-kileri her alanda hissedilen çok boyutlu bir değişim ve dönüşüm sürecinden geçmektedir. Başta ülkemiz ve yakın çevremiz olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan sosyal, ekonomik, teknolojik, siyasal gelişmelerin insa¬ni yardım alanında da ciddi yansımaları vardır. İnsani yardım alanındaki kurumlarının da stra¬tejilerini ve faaliyetlerini bu değişimleri şekillen-direcek ve bu değişimlere cevap verecek şekilde

planlaması ve tatbik etmesi gerekmektedir.

Tüm paydaşlarıyla küresel insani yardım eko-sisteminde kendine mahsus bir yeri olan Türk Kızılay farklı alanlardaki çalışmalarını stratejik bir yaklaşımla sürdürmektedir. İnsan ızdırabını dindirmek ve insan onurunu korumak için yü-rüttüğümüz çalışmalarımızın niceliğini ve niteli-ğini arttırmak amacıyla hazırladığımız Stratejik Planımız, çevresiyle sürekli etkileşimde kalarak

Kurumumuzun faaliyetlerini çevik bir şekilde sürdürmesi,

çevremizdeki değişimlere duyarlı olmamız ve bu değişimlere hızlı bir şekilde adapte

olmamızla mümkündür.

Stratejik Planımızda,

çevremizle olan bu

etkileşimi dinamik,

kapsayıcı ve sağlam

bir temel üzerine inşa

ediyoruz.

öğrenen, gelişen ve dönüşen bir kurum olarak faaliyetlerimize yol gösteren temel rehberdir.

Bir kurum; tıpkı bir canlı organizma gibi çevre-sinden öğrenir, değişime uyum sağlar ve bu öğ-rendiklerini başarıyla uygulayarak gelişir. Biz de bu yaklaşımla ülkemizde yaşanan afetleri, kom¬şu coğrafyalarda ve dünyanın dört bir yanında¬ki insani krizleri ve insani yardım sektöründeki gelişmeleri diğer değişim faktörleriyle birlikte takip, tetkik ve tahkik etmekteyiz.

Kurumumuzun faaliyetlerini çevik bir şekilde sürdürmesi, çevremizdeki değişimlere duyarlı olmamız ve bu değişimlere hızlı bir şekilde adap¬te olmamızla mümkündür. Stratejik Planımızda, çevremizle olan bu etkileşimi dinamik, kapsayıcı ve sağlam bir temel üzerine inşa ediyoruz. Türk Kızılay XXI. yüzyılın gereklerine uygun bir şekil¬de kalite ve memnuniyet merkezli bir yaklaşım¬la müşterek ihtiyaçlarımızı karşılamak, bireysel, kurumsal ve toplumsal dirençliliğimizi arttır¬mak üzere bağışçı, gönüllü ve yararlanıcılarımız arasında bir iyilik ağı örmektedir.

Her ilmeğinde farklı bir iyilik hikâyesi olan bu ağı olabildiğince çevik, esnek ve sağlam kılmak için her birimiz özveriyle çalışacak, kurumumu-zu güçlendirecek ve böylece ve geleceğe sağlam adımlarla ilerleyeceğiz. Bu yolculukta sizlerle birlikte olmak hepimiz için büyük bir onur.

Bu yolculuktaki rehberimiz Stratejik Planımız, ortak bir gelecek tasavvurunun izinden gittiği¬miz ve birbirimizin görüş ve önerilerine değer verdiğimiz bir sürecin ürünü olmuştur.

Bu süreçte çalışmalarımıza katkı sağlayan tüm paydaşlarımıza teşekkür eder ve bu planın ça-lışmalarımızı daha ileri taşıyan bir kılavuz olma¬sını temenni ederim.

2 0 2 1 - 2 0 3 0S T R A T E J İ KP L A N I

GENEL

BİLGİLER

Kızılay’ın kuruluş amacı;

her koşulda, yerde

ve zamanda, ayrım

yapmaksızın korunmasız

insanlara yardım etmek,

insan hayatını ve sağlığını

korumak, açlık, yoksulluk

ve yoksunlukla mücadele

etmek, daha yaşanabilir

bir çevre oluşturulmasına

katkıda bulunmak, birey ve

toplumun nitelikli eğitimine

destek vermek ve insanlar

arasında karşılıklı anlayışı,

dostluğu, saygıyı, iş birliğini

ve sürekli barışı geliştirmeye

destek olarak insan onurunu

korumaktır.

•Kuruluş

•Kızılay’ın Kuruluş Amac

•Misyon

•Vizyon

•Yetki, Görev ve Sorumluluklar

•Temel İlkeler

•Kurumsal İlkeler

•Kurumsal Tarihçe

BİLGİLER

G E N E L

B İ L G İ L E R

1.1.Kuruluş

Kızılay, 11 Haziran 1868’de “Mecruhin ve Mardayı Askeriyeye İm¬dat ve Muavenet Cemiyeti” adıyla kurulmuş, 14 Nisan 1877’de “Osmanlı Hilâl-i Ahmer Cemiyeti”, 1923’te Cumhuriyetin ilanından sonra “Türkiye Hilâl-i Ahmer Cemiyeti”, 1935’te “Türkiye Kızılay Cemiyeti” ve 1947’de “Türkiye Kızılay Derneği” adını almıştır. “Tür-kiye Kızılay Derneği”, “Kızılay” veya “Türk Kızılay” olarak da adlan-dırılır. Genel merkezi Ankara’dadır. Türkiye Cumhuriyeti Cumhur-başkanı Kızılay’ın onursal başkanıdır.1 Türk Kızılay Tüzüğü

1 Türk Kızılay. (2022). Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü, https://www. kizilay.org.tr/kurumsal/tuzugumuz (Erişim Tarihi: 01.10.2024), s.1.

1.2.Kızılay’ın kuruluş amacı

İhtiyaç anında dayanışmanın, ızdırap anında şefkatin, farklılıklar karşısında hoşgörünün, savaşın en kızgın anında insancıllığın, merhametin, tarafsızlığın ve barışın simgesi Kızılay’ın kuruluş amacı; silahlı çatışmalar, doğal afetler, salgınlar ve olağanüstü durumlar karşısında toplumsal dayanıklılığı arttırmak, her koşul-

2 0 2 1 - 2 0 3 0S T R A T E J İ KP L A N I

da, yerde ve zamanda, ayrım yapmaksızın korunmasız insanlara yardım etmek, insan hayatını ve sağlığını korumak, açlık, yoksul¬luk ve yoksunlukla mücadele etmek, daha yaşanabilir bir çevre oluşturulmasına katkıda bulunmak, birey ve toplumun nitelikli eğitimine destek vermek ve insanlar arasında karşılıklı anlayışı, dostluğu, saygıyı, iş birliğini ve sürekli barışı geliştirmeye destek olarak insan onurunu korumaktır.2 Türk Kızılay Tüzüğü

2 Türk Kızılay, (2022). Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/ tuzugumuz (Erişim Tarihi: 01.10.2024), s.3-4.

G E N E L

B İ L G İ L E R

1.3.Misyon

“İyiliğin gücüyle birey ve toplumun dirençliliğini arttırmak, insan onurunu korumak ve ızdırabını dindirmek için çalışmak”

Ülkemizde ve dünyada başta kırılgan birey ve topluluklar olmak üzere bireysel ve toplumsal dirençliliği arttırmak, istisnasız her insanın onurlu yaşam hakkına riayetle ihtiyaç duyulan her yerde insan ızdırabını dindirmek için harekete geçmek, insaniyetperver-lik temelinde savunuculuk faaliyetleri gerçekleştirmek

1.4.Vizyon

“Herkes için esenlik ve güvenli yaşam”

Gerek afet ve acil durumlarda gerekse olağan zamanlarda direnç¬lilik kazandırıcı faaliyetler ve insani yardımlarda bulunmak sure-tiyle bütün insanların insanca yaşamasını temin etmek

1.5.Yetki, görev ve sorumluluklar

(1)Kızılay’ın afetlerde ve olağan dönemlerdeki görevleri; ihtiyaç sa¬hipleri ve korunmasızlara yönelik yardım sağlamak, toplumda yardımlaşmayı geliştirmek, güvenli kan teminini gerçekleştirmek ve zarar görebilirliği azaltmaktır.

(2)Kızılay’ın silahlı çatışma hâlindeki görevleri:

a)Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu silahlı çatışmalardaki görev¬leri:

1)12/8/1949 tarihli Cenevre Sözleşmesi’nin 24 ve 26. maddeleri ile Cenevre 78 Sözleşmeleri’nin ortak 3. maddesi kapsamında dev-letlerin tanımasına, yetkilendirmesine, çatışan taraflara bildirimi-ne istinaden askerî düzenlemelere tabi olarak;

i.Cephe gerisinde ve savaş alanında, savaş dışı kalmış ve muharip vasfını yitirmiş hastaların, yaralıların ve tıbbi tedaviye ihtiyaç du¬yan sivillerin ayrım gözetmeksizin tıbbi naklini, tahliyesini ve teda-visini sağlar.

ii.Silahlı kuvvetlerde görülecek bulaşıcı hastalıklara karşı mücadele eder.

iii.İhtiyaç duyulan yerlere sabit veya seyyar ilk yardım birimleri, sağ¬lık merkezleri ve hastaneler açar.

iv.Savaş dışı kalmış, muharip vasfını yitirmiş hasta, yaralı askerleri ve sivilleri tedavi etmek üzere kan ve kan ürünlerini temin eder, kan ve kan ürünlerini tıbbi birimlere ulaştırır ve dağıtır.

2)12/8/1949 tarihli Cenevre Sözleşmesi’nin 9, 72, 73, 74, 75, 76, 77,

78, 123 ve 125. maddeleri ile Cenevre Sözleşmeleri’nin ortak 3. maddesi kapsamında;

i.Savaş esirlerinin ve alıkonulanların bulunduğu tesisleri ve kamp¬ları ziyaret eder, onlarla görüşür, koşullarının iyileştirilmesine ilişkin tavsiyelerde ve katkıda bulunur.

ii.Savaş esirlerine ve alıkonulanlara bireysel ve toplu yardım yapar, yakınlarıyla haberleşme imkânı sağlar.

3)Uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları hukuku hükümle-rinin salık verdiği “insanca muamele”, 12.8.1949 tarihli Cenevre Sözleşmesi’nin 30. maddesinde yer alan himaye gören şahısların “yardım başvuruları” gereği ve Cenevre Sözleşmesi’nin 59, 60, 61,

63, 108, 109, 110 ve 111. maddeleri kapsamında;

i.Sivillerin, yerlerinden edilmiş insanların, sığınmacıların ve mül-tecilerin temel yaşamsal ihtiyaçlarını tespit eder, hayat kurtarıcı insani yardımda bulunur.

G E N E L

B İ L G İ L E R

ii.Sabit ve seyyar tesisler ile kamplar kurarak barınma, beslenme ve tıbbi hizmet ihtiyaçlarını sağlar.

b)Çatışan tarafların kabul ettiği veya uluslararası hukukun izin ver¬diği hâllerde, Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olmadığı silahlı çatış¬malardaki görevleri:

1)Kızılay’ın, çatışan taraflarca kabul gören tarafsız ve ayrım gözet¬meyen bir insani yardım kuruluşu statüsünde, doğrudan himaye edici güç olarak görevlendirilmesi veya himaye edici güç olarak görevlendirilen tarafsız Türkiye Cumhuriyeti’nin göreviyle bağlan¬tılı insani hizmetlerde Kızılay’ı yetkilendirmesi durumlarında;

i.12.8.1949 tarihli Cenevre Sözleşmesi’nin 3. maddesi gereği taraf¬sız ve ayrım gözetmeyecek şekilde muharip vasfını yitirmiş hasta¬lara, yaralılara ve sivillere tıbbi müdahale ve yardımda bulunur.

ii.12.8.1949 tarihli Cenevre Sözleşmesi’nin 59, 60, 61, 63, 108, 109, 110 ve 111. maddeleri kapsamında zorla yerlerinden edilmiş si¬villere, mültecilere, sığınmacılara, gözaltına alınanlara ve ihtiyaç sahibi diğer sivillere insani yardımda bulunur.

iii.12.8.1949 tarihli Cenevre Sözleşmesi’nin 10. maddesi kapsamın¬da savaş esirlerinin şartlarının iyileştirilmesine katkıda bulunur, değişimlerini gerçekleştirir, aileleriyle iletişim kurmalarını sağlar, bireysel ve toplu insani yardımda bulunur.

(3)Kızılay’ın sivil-asker ilişkileri kapsamındaki görevleri:

a)Kızılay insan kaynaklı ve doğal afetlerde Uluslararası Kızılhaç Kı-zılay Hareketi temel ilkelerine uygun olarak Türk Silahlı Kuvvetle-ri’nin çatışmaya katıldığı veya katılmadığı hallerde çatışan tarafla¬rın askeri unsurlarıyla;

1)İnsani yardım personelinin, birimlerin ve yardımın çatışmanın et¬kilerinden korunması, koruma altındaki kişilere erişim, tıbbi tah¬liye ve tedavi faaliyetleri, güvenlik gerekçesiyle sivillerin tahliye¬si, uluslararası insancıl hukuk kapsamında koruma altında olan alanların teşkili, koruma altında olan şahısların aileleriyle haber-leşmesi, kayıpların araştırılması, ölülerin defni ve insancıl huku¬kun yaygınlaştırılması maksadıyla çalışmalar yapar.

2)İletişimi sağlamak üzere gerektiği kadar üye, gönüllü ve personel görevlendirir.

3)Uluslararası insancıl hukukun koruduğu şahısların durumuna ve koşullarına ilişkin insani müzakerelerde bulunur.

4)İnsani zaruretin gerektirdiği istisnai hâllerde ve alternatifin bu-lunmadığı durumlarda askerî imkânları kullanır. Kızılay, askerî mkânları insani maksatla kullanması durumunda, kullanımın şartları insani yardımın tarafsızlığını ve bağımsızlığını tehdit et meyecek şekilde belirlenir

Türk Kızılay,

çatışma etkilerinden korunma, insancıl yardıma erişim, tıbbi tahliye, sivillerin güvenli tahliyesi,

kayıpların

araştırılması ve

insancıl hukukun

yaygınlaştırılması

gibi alanlarda

faaliyet gösterir.

G E N E L

B İ L G İ L E R

(4)Kızılay’ın silahlı çatışma hali dışındaki görevleri:

a)Temel görevleri:

1)Uluslararası Kızılhaç Kızılay Hareketi’nin temel ilkeleri ile Kızılay ilkelerinin yaygınlaştırılmasını sağlar.

2)Uluslararası insancıl hukukun yaygınlaşmasını sağlar ve ulusal düzeyde uygulanmasını teşvik eder.

3)Uluslararası Kızılhaç Kızılay Dernekleri Federasyonu üyesi olarak Türk Kızılay’ı temsil eder, katkı payını öder, Federasyonun üyesi diğer ulusal dernekler ve unsurları ile kapasite gelişimi için iş bir¬liği yapar.

4)Amaç ve görev konularıyla ilgili olarak vakıflar kurar, işletir ve iş¬lettirir.

5)Gönüllü ve üye yönetim sistemini, kadın, gençlik ve benzeri gönül¬lü teşkilatlarını kurar, geliştirir ve yaygınlaştırır.

6)İnsani diplomasi ve savunuculuk girişimlerinde bulunur, bu kap-samda uluslararası toplantı ve etkinlikler düzenler.

7)Tanıtım ve entelektüel amaçlarla her türlü kitle iletişim aracı ve sosyal medya araçlarına sahip olur; görsel, yazılı ve basılı mater-yal üretir, çoğaltır, dağıtımını yapar ve fikri mülkiyet haklarını üst¬lenir.

8)Gerekli görüldüğünde amacına uygun faaliyetleri desteklemek üzere, faaliyet alanlarıyla ilgili eğitim ve öğretim kurumları kurar.

9)Faaliyetlerini yerine getirmek üzere kampanya düzenler, kamu kurum ve kuruluşlarından, gerçek ve tüzel kişilerden şartlı veya şartsız mahiyette ayni ve nakdî bağış toplar.

10)Şartlı veya şartsız bağış ve vasiyetlerden Kızılay yararına görülen-leri kabul eder.

11)Koruma, kalkınma, sosyal, ekonomik güçlendirme ve girişimciliği destekleme amaçlarıyla finansman araçlarına erişim imkânı bu-lunmayan ihtiyaç sahibi kişilere veya bu kişilere destek olabilecek sosyal girişimcilere ve işletmelere katkı sağlamak üzere fonlar tesis eder ve kaynak toplar.

12)İnsani çalışmalarını desteklemek üzere her türlü taşınır ve taşın-maz mallar ile menkul değerleri satın alır, kiralar, satar, kiraya verir, yapı ve tesisler yapar ve gelir getirici tasarruflarda bulunur.

13)Görevlerini yerine getirebilmek için sürdürebilir finansman sağ-lamak üzere sosyal işletmeler, amaca yönelik fonlar, sandıklar, kooperatifler ve vakıflar kurar; yerli ve yabancı özel, kamusal ve uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapar ve ortaklıklar tesis eder.

14)Kültür, sanat, spor ve akademik alanda toplumsal gelişimi des-teklemek üzere Kızılay Akademi, Kızılay Spor Kulübü, Kızılay Sa¬nat Merkezi ve Kızılay Kültür Merkezi gibi yapılar kurar, işletir ve işlettirir.

15)İnsani faaliyetlerine maddi destek sağlamak üzere ilkeleriyle bağ-daşacak şekilde gelir getirici her türlü şirket, holding, iktisadi iş-letme ve tesisler kurar, işletir veya işlettirir.

G E N E L

B İ L G İ L E R

16)Daha yaşanabilir bir çevre için üretim ve tüketim bilincini gelişti¬rerek kaynakların etkin, verimli ve israf edilmeden kullanımı, do¬ğal yaşamın korunması ve sürdürülebilirliğine katkı sağlar, iklim değişikliği ile mücadele ve benzeri konularda faaliyetler yürütür.

17)İhtiyaç hâlinde ve/veya kanuni düzenlemelerle verilen diğer gö¬revleri yerine getirir.

b)Sosyal hizmet ve insani yardım görevleri:

1)İncinebilir ve dezavantajlı kimselerin ihtiyaçları dikkate alınarak kamu otoriteleri ile eşgüdüm ve sosyal politikalarla uyum içeri-sinde sosyal yardım ve destek sağlamak üzere program ve proje¬ler geliştirerek uygular. Bu kimseleri güçlendirir, çok yönlü destek verir ve toplumla bütünleşmelerini sağlamak maksadıyla toplum merkezleri açar ve işletir.

2)Bütüncül hizmet anlayışıyla bu alanda çalışan kamu, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve özel sektörle iş birliği yapar.

3)Sosyal hizmet ve sosyal yardım alanında politika belirlenmesine, ulusal mevzuatın hazırlanmasına ve müdahale süreçlerinin geliş-tirilmesine katkıda bulunur.

4)Ulusal yardım faaliyetlerini düzenler, koordine eder, yürütür ve bu faaliyetlere yön verir.

5)Olağanüstü durum ve krizlerin doğrudan veya dolaylı olarak et-kilediği toplulukların temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere insani yardımda bulunur.

6)Halk sağlığının korunması ve sosyal refahın teşvik edilmesine yö¬nelik faaliyetler yürütür, ulusal otoritelerle iş birliği yaparak şiddet içermeyen barış kültürünü teşvik eder, aile yapısının korunması ve güçlendirilmesine yönelik programlar üretir ve uygular.

7)Yoksulluk ve yoksunlukla mücadele etmek üzere kamu otoriteleri ve diğer paydaşlarla iş birliği içerisinde program ve projeler geliş¬tirerek uygular; bu amaca uygun aşevleri, konuk evleri, yaşlı bakı-mevleri ve huzurevleri, kimsesizler evi, eğitim merkezleri, öğrenci yurdu, sosyal mağazalar ve diğer sosyal hizmet tesislerini açar ve işletir.

8)İnsanların kendi hayatlarını idame ettirebilmesi, sosyoekonomik gelişmenin desteklenmesi ve sürdürülebilir kalkınmaya katkıda

G E N E L

B İ L G İ L E R

bulunmak amacıyla geçim kaynaklarının desteklenmesi, nakdî yardım, mikrokredi, mikrofinans, sosyal kooperatifçilik, istihdam ve benzeri program modelleri geliştirir ve yürütür; bunun için ulu¬sal ve uluslararası düzeyde iş birliği yapar.

Bağımsız insani yardım kuruluşu

olarak geri gönderme sürecinin

uluslararası standartlarda uygunluğunun sağlanması, barınma, kabul ve geri gönderme

merkezlerinin hizmet

standartlarının

belirlenmesi ve

geliştirilmesinde

kamu otoritelerine

yardımcı olur.

9)Mağdur, muhtaç durumda olan kişilere sosyal yardımlarda bulu-nur, ilgili modelleri ve programları geliştirir, uygular ve yaygınlaş¬tırır.

10)Ulusal ve uluslararası alanda sosyal hizmet çalışmaları yapar.

11)Sığınmacıların, koruma altına alınan kişilerin ve mültecilerin;

i)Temel ihtiyaçlarını karşılar, psikososyal destek sağlar.

ii)Uyum sürecini kolaylaştırmak üzere imkânları dâhilinde ekono-mik, eğitsel ve sosyal destek verir.

iii)Aile bağlarını yeniden tesis eder ve kayıp aile bireyleriyle ilgili araştırmaları yapar.

iv)Bağımsız insani yardım kuruluşu olarak geri gönderme sürecinin uluslararası standartlarda uygunluğunun sağlanması, barınma, kabul ve geri gönderme merkezlerinin hizmet standartlarının be¬lirlenmesi ve geliştirilmesinde kamu otoritelerine yardımcı olur.

12)Yoksul ve kimsesiz öğrenciler başta olmak üzere başarılı öğren¬cilere, düzenlenecek yönetmelikle belirlenecek şartlarda burs verir.

13)Savunmasız kişi ve grupların toplumla bütünleşmesini sağlar ve toplumsal dayanıklılığı artırır.

14)Yaş, cinsiyet, engellilik, meslek, ırk, etnik köken, din, ekonomik veya başka bir statüye bakılmaksızın herkese eşit fırsatlar sunul-masına ve eşitsizliklerin giderilmesine destek olur.

15)Dezavantajlı gruplar için devlet politikasıyla uyumlu bir şekilde birey ve grupları güçlendirerek ekonomik ve sosyal hayata katıl-malarına katkı sağlar.

16)Gıda bankacılığına ve gıda israfının önlenmesine yönelik faali-yetler ile gıda bankacılığı kapsamında gıda, temizlik, giyecek ve yakacak yardımında bulunur, bu alanlarda ulusal ve uluslararası düzeyde çalışmalar yapar, ulusal politika oluşturulmasına destek olur.

17)Sosyal yardımların yönetiminden sorumlu kamu kurum ve kuru¬luşlarıyla yapacağı iş birlikleri kapsamında, mevzuatta yer alan usullere uygun olarak veri paylaşımı gerçekleştirir.

c)Afet ve güvenli yaşama ilişkin görevleri:

G E N E L

B İ L G İ L E R

1)Ulusal ve uluslararası alanda afet ve acil durum hâllerinde; kamu otoriteleri ve Uluslararası Kızılhaç Kızılay Hareketi unsurlarıyla koordinasyon içerisinde müdahale, erken dönem iyileştirme, iyi¬leştirme ve yeniden inşa safhalarında beslenme, gıda, barınma, sağlık ve hijyen alanlarında insani yardım ve hizmet sağlar, eğitim verir, toplumsal ve fiziksel kapasite geliştirir.

2)Ulusal ve uluslararası afet ve acil duruma kurumsal hazırlık mak¬sadıyla planlar hazırlar, tatbikatlar icra eder, eğitimler düzenler, tesisler, merkezler ve lojistik sistemler kurar ve işletir.

3)Yapısal olmayan risk ve tehlikelerin azaltılması maksadıyla top¬lumu duyarlı, hazır ve dayanıklı hâle getirir ve güvenli yaşam bi¬lincini oluşturmak üzere toplum temelli programlar geliştirir ve uygular.

4)Bedelsiz ithalata ilişkin mevzuatla belirlenmiş usul ve esaslar çerçevesinde afetlerde ve afet dışı durumlarda kullanacağı yardım

malzemelerini, afet ve lojistik donanımını, teçhizatını, nakil vasıta-larını, araç ve gereçlerini amacına uygun olarak kullanılmak şar¬tıyla bedelsiz ithal eder.

5)Ülkenin afet riskleri doğrultusunda uygun yerlerde bölgesel, yerel afet müdahale ve lojistik merkezlerini kurmak üzere uygun kamu arazilerini tespit etmek ve Kızılay’a kazandırılmasını sağlamak için gerekli iş ve işlemleri yürütür.

6)Türkiye’de meydana gelen afetlerde Türkiye Cumhuriyeti Devle-ti’nin uluslararası yardım çağrısında bulunması durumunda;

i)Uluslararası Kızılhaç Kızılay Dernekleri Federasyonuna ve ulusal derneklere ihtiyaç hâlinde yardım çağrısında bulunur.

ii)Uluslararası Kızılhaç Kızılay Dernekleri Federasyonu ve ulusal derneklerle ilişkileri yürütür.

iii)Kızılhaç Kızılay Hareketi kanalıyla veya diğer uluslararası kuruluş-lardan gelecek her türlü ayni ve nakdî yardımları uluslararası ve ulusal mevzuat çerçevesinde teslim alır, muhafaza, sevk ve idare eder, yerine ulaştırır.

7)Afet durumlarında; Uluslararası Kızılhaç Kızılay Dernekleri Fede-rasyonu ve ulusal derneklerden gelecek yardım çağrılarına istina¬den bu ülkelere insani yardım malzemesi sevk eder, uluslararası afet müdahale ve yardım ekipleri gönderir, gidilen ülkenin ulusal derneği veya Uluslararası Kızılhaç Kızılay Dernekleri Federasyo-nuyla iş birliği içinde afet müdahalesinde bulunur.

8)Ulusal derneklere yapısal ve yapısal olmayan kapasite desteğinde bulunur, bunun için ulusal ve uluslararası kaynaklardan yararlanır ve bu konuda yurt içinde ve yurt dışında personel görevlendirir.

9)Hazırlık, erken dönem iyileşme, iyileşme ve yeniden inşa dönem-lerinde ve/veya toplumsal kalkınmaya yönelik proje ve program geliştirip uygulamak üzere yurt dışında mukim delegasyonlar gö¬revlendirir.

10)Afet risklerini belirleme çalışmaları yapar, yaptırır ve bu amaçla kamu ve özel sektör kuruluşları, sivil toplum örgütleri ile ulus-lararası kuruluşlar ve uluslararası Kızılhaç Kızılay Hareketi’ne mensup ulusal derneklerle iş birliği tesis eder.

ç) Sağlık hizmetleri görevleri:

G E N E L

B İ L G İ L E R

1)Gerekli görülen yerlerde her türlü sağlık tesis ve işletmelerini ku¬rar, işletir, işlettirir veya ortaklıklar kurarak işletir, ambulans ve defin hizmetleri verir, insan sağlığını ilgilendiren koruyucu, önle-yici ve tedavi edici her türlü tıbbi faaliyeti gerçekleştirir.

2)Acil tıbbi müdahale, temel sağlık hizmet ve seyyar hastane ekiple¬ri oluşturur, eğitir, donatır ve konuşlandırır.

3)İlk yardım eğitim merkezleri kurar, her türlü araç-gereçleri ve do-nanımları sağlar, ilk yardım eğitimi verir ve sertifikalandırır.

4)Evde bakım, yaşlı bakım ve hasta bakım kursları açar.

5)Sağlık hizmetlerindeki görevlerini yerine getirmek üzere birinci ve ikinci basamak sağlık hizmeti verebilecek tıp merkezleri, teşhis ve görüntüleme merkezleri, tedavi edici ve tedaviye yardımcı ürün¬ler için araştırma merkezleri, terminal dönem bakım merkezleri, yaşlı bakım merkezleri, geriatri merkezleri, hastaneler ve ihtisas hastaneleri kurar ve işletir.

6)Hücre ve dokulardan tedavi edici veya tedaviye yardımcı ürünler üretir.

d)Kan hizmetleriyle ilgili görevleri:

1)Halkın kan ihtiyacının güvenli şekilde karşılanabilmesi için mer-kezler açar, işletir ve kan bağışı sürecinden transfüzyon aşaması-na kadar olan tüm işlemleri yürütür.

2)Kamu kurum ve kuruluşlarıyla çalışarak ulusal kan politikasının oluşmasına destek sağlar, çalışmalara katılır.

3)Gönüllü kan bağışçısı programları geliştirir ve halkın kan verme alışkanlığı edinmesini sağlamak amacıyla toplumu bilinçlendirme çalışmalarında bulunur.

4)Kan ve kan ürünlerinin ihtiyaç sahiplerine sağlıklı şekilde ulaştı-rılması için gerekli sistemi oluşturur; bu konuda kamu, özel sağlık kuruluşları ve sosyal güvenlik kuruluşlarıyla sözleşmeler yapar.

5)Biyobankacılık, kök hücre bağışı kazanımı ve ilaç üretimi kapsa-mında kullanılacak plazma tedariki faaliyetlerinde bulunur.

6)Kan hizmetlerini verebilmek üzere sabit ve seyyar kan merkezleri, fabrikalar, üretim ve geliştirme tesisleri, depolama birimleri, kan ve kan ürünleri araştırma merkezleri ve laboratuvarlar açar, işle¬tir ve işlettirir.

7)İnsan hücreleri ve dokularına ait tüm bankacılık hizmetlerini ku-rar ve geliştirir.

e)Gençlik hizmetleri görevleri:

1)Gençler arasında dayanışma bilincini geliştirir, Kızılay faaliyetleri¬ne katılımını sağlamak üzere elverişli kurumsal ortam oluşturur, bu amaca uygun yapılar oluşturur.

2)Gençlerin bedenî, fikrî ve sosyal gelişimini desteklemek amacıy¬la gençlik merkezleri açar ve işletir, program, proje ve faaliyetler yürütür.

3)Gençlik hizmetleri faaliyetleri kapsamında ulusal veya uluslarara¬sı tematik veya genel maksatlı gençlik sağlık, dinlenme kampları açar, işletir veya işlettirir ve kampları organize eder.

f)Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer tehlikelere dair görevleri:

1)İhtiyaç hâlinde Sağlık Bakanlığıyla koordineli olarak kan ve kan ürünleri ile tıbbi malzeme gönderilmesini sağlar.

2)İçişleri Bakanlığı ve ilgili kuruluşlarla iş birliği içinde geçici iskân bölgelerinde barınma ve iaşe ihtiyaçlarını karşılar.

3)Uluslararası acil yardım ihtiyaçlarının organizasyonu konusunda, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ve Dışişleri Bakanlığıyla koordineli olarak Uluslararası Kızılhaç Kızılay Dernekleri Fede¬rasyonu ve Uluslararası Kızılhaç Kızılay Komitesiyle temasa geçer ve gerekli iş birliğini sağlar.

4)Sağlık Bakanlığıyla iş birliği içinde tehlike anında kullanılacak iyot tabletlerinin hammaddesini önceden temin eder, depolar ve her an kullanıma hazır bulundurur.3 Türk Kızılay Tüzüğü

1.6.Temel ilkeler

Kızılay Uluslararası Kızılhaç Kızılay Hareketi’nin aşağıda belirti¬len temel ilkeleri doğrultusunda faaliyette bulunur:

İnsancıl olmak: Savaş alanında yaralılara ayrım gözetmeksizin yardım etme isteğinden doğan Kızılay, her nerede olursa olsun insan ızdırabını ulusal ve uluslararası kapasitesi dâhilinde önle-mek ve dindirmek için gayret sarf eder. Amacı; insan hayatının,

3 Türk Kızılay, (2022). Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/ tuzugumuz (Erişim Tarihi: 01.10.2024), s.4-9.,

G E N E L

B İ L G İ L E R

sağlığının korunması ve insan onuruna saygı duyulmasının sağ-lanmasıdır. Bütün insanlar arasında karşılıklı anlayışı, dostluğu, iş birliğini ve kalıcı barışı destekler.

Ayrım Gözetmemek: Kızılay milliyet, ırk, dinî inanç, sınıf veya dü¬şünce farkı gözetmez. İnsan ızdırabını yalnızca ihtiyaçlardan yola çıkarak en ivedi ve zaruri durumlara öncelik vererek dindirmeye çalışır.

Tarafsızlık: Kızılay herkesin güvenini kazanmak amacıyla düş-manlıklara taraf olmaz. Hiçbir zaman siyasi, etnik, dinî ve ideolo-jik nitelikteki ihtilaflara girmez.

Bağımsızlık: Kızılay bağımsız bir kurumdur. Kızılay, insancıl faali¬yetlerinde kamu otoritelerinin yardımcısı olarak Türkiye Cumhu¬riyeti Devleti yasalarına tabi, ancak kendisine her daim Uluslara¬rası Kızılhaç Kızılay Hareketi temel ilkelerine uygun hareket etme olanağı veren bir özerkliğe sahiptir.

Gönüllü Hizmet: Kızılay, hizmetlerinde hiçbir şekilde maddi ve manevi çıkar gözetmeyen, gönüllü bir yardım kurumudur.

Birlik: Türkiye’de, “Türkiye Kızılay Derneği”, “Türk Kızılay” ve “Kızı-lay” adı altında tek bir dernek kurulabilir. Bu dernek herkese açık¬tır. İnsani çalışmalarını bütün yurdu kapsayacak şekilde yürütür.

Evrensellik: Kızılay, diğer ülke ulusal dernekleriyle eşit statüye sahip ve karşılıklı yardımlaşmada onlarla eşit sorumlulukları ve görevleri paylaşan evrensel bir kurumdur.4

1.7.Kurumsal İlkeler

Kızılay aşağıda belirtilen kurumsal ilkeler doğrultusunda faali-yette bulunur:

Adalet: Herkese eşit mesafede durarak ve hakkaniyete dayalı yaklaşım gözeterek tüm faaliyet ve hizmetlerinde her durum ve seçeneği adil ve tarafsız bir biçimde değerlendirir.

Sorumluluk: Kızılay, faaliyet ve hizmetlerini; üyesi bulunduğu hareketin temel ilkelerine, ulusal ve uluslararası ilgili mevzuata, kurum içi düzenlemelere, toplumsal ve etik değerlere uygun bir biçimde yürütür.

4 Türk Kızılay, (2022). Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü, s.2. Türk Kızılay. Temel İlkelerimiz, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/temel-ilkelerimiz (Erişim Tarihi 01.10.2024).

Hesap verebilirlik: Kızılay, yönetime ilişkin kural ve sorumluluk-larını açık bir şekilde tanımlar ve bu sorumlulukları çerçevesinde şeffaflık ve kamuoyuna açıklık ilkesini benimser.

Şeffaflık: Kızılay, kurumla ilgili mali, ayni ve iktisadi konularda yeterli, doğru ve kıyaslanabilir bilgiyi zamanında, somut ve anla¬şılabilir bir şekilde açıklar.5

1.8.Kurumsal tarihçe

Uluslararası Kızılhaç Kızılay Hareketi’nin temel felsefesini oluş-turan “insan onurunun korunması” yaklaşımı, 1919 yılında Ulus¬lararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu’nun kuruluşu ile kolektif bir yapıya dönüşmüştür. 5 kurucu ulusal derneğin ön-derliğinde faaliyetlerine başlayan kuruluş, günümüzde yaklaşık bir asırlık geçmişiyle ulusal derneklerle birlikte dünyada insani yardım çalışmalarını tamamen tarafsız bir platformda sürdürme-ye devam etmektedir. Doğası, dini, kültürü ve tarihi gereği insan¬lığa saygı ve yardımı ilke edinmiş olan Türk ulusu, temel kuruluş amacı hasta ve yaralı askerlere yardım eden Uluslararası Kızılay Kızılhaç Hareketi’ne ilk katılan ülkelerden biridir. Hareketin ilk bileşeni olan Uluslararası Kızılhaç Komitesi, 1863 yılında Cenev-re’de ilk toplantısını gerçekleştirmiş ve 28 Ağustos 1864 tarihinde pek çok Avrupa ülkesinin katılımıyla Cenevre Sözleşmesi imza-lanmıştır. Savaşlarda yaralı askerlerin ve onlara bakmakla yü-kümlü olan görevlilerin; savaşan devletlerce tarafsız sayılmasını, ordularda görevli sağlık personelinin tanınmasını sağlayacak or¬tak bir simgenin kabul edilmesini, bu simgenin bir bayrak şeklin¬de göndere çekilmesi hâlinde o bölgenin tarafsız sayılmasını içe-ren Cenevre Sözleşmelerine taraf olan ülkeler kendi ülkelerinde bir Kızılhaç örgütü kurmayı taahhüt etmişlerdir. Osmanlı İmpa-ratorluğu, Cenevre Sözleşmesine 5 Temmuz 1865’te taraf olmuş ve 11 Haziran 1868 tarihinde “Osmanlı Yaralı ve Hasta Askerlere Yardım Cemiyeti”ni kurmuştur. Hareketin, Kızılay adını taşıyan ve Kızılay amblemini kullanan ilk ulusal derneği Türk Kızılay’dır. Gü¬nümüzde birçok alanda hizmetlerini devam ettiren Türk Kızılay, gücünü gönüllülerinden, üyelerinden ve toplumun bağışlarından alarak ulusal ve uluslararası düzeyde önemli başarılar elde et¬meye devam etmektedir.

5 Türk Kızılay, (2022). Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/ tuzugumuz (Erişim Tarihi: 01.10.2024), s.2-3.

STRATEJ İ K PL AN’IN

OLUŞTURULMA

SÜRECİ

Türk Kızılay’ın geleceğine

yönelik amaç, hedef ve

stratejiler geliştirilebilmesi

için geçmişte nelerin

başarılıp başarılmadığı,

hangi alanlarda hedeflere

ulaşılıp ulaşılamadığı

ve bunların nedenleri

ile hâlihazırda hangi

kaynaklara sahip olduğu,

hangi yönlerinin gelişime

açık olduğu ve kontrol

harici olumlu veya olumsuz

durumlar değerlendirmeye

alınmıştır.

•Hazırlık çalışmaları

•Stratejik Plan durum analiz çalış

•Mevzuat analizi

•Faaliyet alanı analizi

•Paydaş analizi

•Kurum içi analiz

•PESTLE Analizi

•GZFT Analizi

•Tespit ve ihtiyaç analizi

•Stratejik Plan’ın güncellenmesi

STRATEJİK P LA N’IN

alar

2024 - 2 0 3 0S T A R A T E J İ KP L A N

S T R A T E J İ K P L A N ’ I N

O L U Ş T U R U L M A S Ü R E C İ

202.1.Hazırlık çalışmaları

Türk Kızılay, 2016-2020 Stratejik Planı kapsamında faaliyet yürüt¬tüğü 2019 yılında, 2021-2030 dönemine yönelik bir stratejik plan hazırlamak üzere kurum içinde oluşturduğu bir ekiple bu doğrul¬tudaki çalışmaları başlatmıştır.

Başta üst yöneticilerce olmak üzere kurum genelinde sahiplen-meyi gerektiren stratejik plan oluşturma süreci için farklı görev-lerdeki ve farklı yetkinlikleri haiz kurum çalışanları bir araya geti-rilmiş; (i) sürecin sahiplenilmesi; (ii) sürecin organizasyonu ve (iii) sürece yönelik hazırlık çalışmalarından müteşekkil üç aşamayla stratejik plan oluşturma süreci yapılandırılmıştır.

202.2.Stratejik Plan durum analiz çalışmaları

Türk Kızılay’ın geleceğine yönelik amaç, hedef ve stratejiler geliş¬tirilebilmesi için geçmişte nelerin başarılıp başarılmadığı, hangi alanlarda hedeflere ulaşılıp ulaşılamadığı ve bunların nedenleri ile hâlihazırda hangi kaynaklara sahip olduğu, hangi yönlerinin gelişime açık olduğu ve kontrol harici olumlu veya olumsuz du¬rumlar değerlendirmeye alınmıştır. Bu analizler, kurumun kendi¬sini ve çevresini daha iyi tanımasına yardımcı olmakta ve strate¬jik plan oluşturma sürecinin diğer aşamaları için güçlü bir temel oluşturmaktadır.

202.2.1.Mevzuat analizi

Mevzuat analiz sürecinde kuruma görev ve sorumluluk yükleyen, kurumun faaliyet alanlarını düzenleyen ulusal ve uluslararası mevzuat incelenmiştir. Mevzuat analiziyle kurumun mevzuattan kaynaklanan yükümlülükleri ile bu yasal yükümlülüklere ilişkin tespit ve ihtiyaçlar ortaya konulmuştur.

202.2.2.Faaliyet alanı analizi

Faaliyet alanı analizi kapsamında kurumun ürettiği temel ürün ve hizmetler, birbirleriyle olan ilişkileri gözetilerek belirlenen faali¬yet alanları altında listelenmiştir. Bu analizle kurumun organizas¬yon şeması ve faaliyetleri bütünüyle gözden geçirilerek amaç ve hedeflerin belirlenmesine yönelik temellere ulaşılmıştır.

Türk Kızılay, 2016-

2020 Stratejik Planı kapsamında faaliyet yürüttüğü 2019 yılında,

2021-2030

dönemine yönelik bir stratejik plan hazırlamak üzere kurum içinde

oluşturduğu

bir ekiple bu

doğrultudaki

çalışmaları

başlatmıştır.

S T R A T E J İ K P L A N ’ I N

O L U Ş T U R U L M A S Ü R E C İ

202.2.3.Paydaş analizi

Paydaş kavramı, bir kurumun ürün ve hizmetleriyle ilgisi olan, bunlardan doğrudan veya dolaylı, olumlu veya olumsuz yönde etki¬lenen yahut kendi varlık ve faaliyetleriyle bu kurumu etkileyen kişi, grup veya kurumlara atfen kullanılmaktadır. Türk Kızılay nezdinde paydaş kavramı altında tanımlanan varlıkların kurum hakkındaki görüş ve önerilerinin alınarak stratejik plana yansıtılması için ger¬çekleştirilen paydaş analizi; paydaşların (i) tespiti, (ii) önceliklendi-rilmesi, (iii) değerlendirilmesi ile (iv) paydaş görüş ve önerilerinin değerlendirilmesi aşamalarından oluşmuştur. Kurum paydaşları tanımlanırken her bir paydaşın, beklentileri doğrultusunda birden fazla grupta yer alabilir olması göz önünde bulundurulmuştur.

Belirlenen paydaşların sayısının yüksekliği dolayısıyla tam ma-nasıyla etkili bir iletişim kurulamayacağı için bir önceliklendirme çalışması gereği doğmuş; çalışma ilk adımda paydaş önceliklen¬dirme matrisi ardından etki/ önem matrisi kullanılarak yapılan değerlendirmelerle sonuçlandırılmıştır.

Öncelikli paydaşların görüş ve önerilerinin alınmasında anket, odak grup çalışması, hazırlanan internet sayfasında (http://www. kizilay2030.org/) düşünce paylaşımı ve toplantı yöntemleri kulla-nılmıştır. Bunun beraberinde Stratejik Plan oluşturma sürecine Kızılay çalışanları, Kızılay şube ve temsilcilikleri, Kızılay gönüllü-leri ve bağışçıları ile diğer paydaş kurumların görüş ve önerileri de dâhil edilmiştir.

202.2.4.Kurum içi analiz

Kurum içi analiz çalışmasında kurumun fonksiyonel yapısı, kurum kültürü, kurumun teknolojik altyapısı ile mali bilgileri ve EFQM Modeli öz değerlendirme sonuçları ele alınmıştır.

Kurumun fonksiyonel yapısının analizinde organizasyon şeması ve görev alanları için öngörülen güncel değişikliklerin yanı sıra çalı¬şanların sayısı, cinsiyet dağılımı, öğrenim durumu, ünvan dağılımı ile iş gücü devir oranı ve yürütülen faaliyetlere ait veriler değer¬lendirilmiştir.

Kurum çalışanları tarafından benimsenen ve paylaşılan değer-

ler, tutumlar ve alışkanlıklar bir bütün olarak kurum kültürünü oluşturur. Kurum kültürü değerlendirilirken katılım, iş birliği, bilgi yayılımı, öğrenme, kurum içi iletişim, paydaş ilişkileri, değişime açıklık, stratejik yönetim, ödül ve ceza sistemi hususları göz önün¬de bulundurulmuştur.

S T R A T E J İ K P L A N ’ I N

O L U Ş T U R U L M A S Ü R E C İ

Kurumun teknolojik altyapısı ve mali bilgileri analiz edilmiştir.

EFQM Modeli’nin 2019 ve 2023 yıllarında gerçekleştirilen öz de-ğerlendirme sonuçlarında modelin temel kavramlarında öne çı-kan iyileştirmeye açık hususlar dikkate alınmıştır.

202.2.5.PESTLE Analizi

Kurumsal stratejilerin belirlenmesi kapsamında dış faktörlerin etkilerinin ölçümlenmesi için kullanılan PESTLE (Political, Eco-nomic, Social, Technological, Legal and Environmental) Analizi’y-le kurumu politik, ekonomik, sosyal, teknolojik, yasal ve çevresel olarak etkileyen durumlar değerlendirilmiştir.

202.2.6.GZFT Analizi

Kurumsal stratejilerin başarısında belirleyici nitelikteki kurum içi etkenlerin güçlü ve zayıf yönleri ile kurum dışı etkenlerin meydana getirdiği fırsat ve tehditlerin değerlendirilmesinde kul-lanılan GZFT (Güçlü, Zayıf, Fırsat, Tehdit) Analizi’yle Türk Kızılay açısından bu türden etkenlerin saptanması ve bunlar arasındaki ilişkilerin tanımlanması gerçekleştirilerek güçlü yön ve fırsatla-rın kurumsal stratejilere olumlu etkimesini sağlayacak; zayıf yön ve tehditlerin de olumsuz etkimesini en aza indirecek hususlar açığa çıkarılmıştır.

202.2.7.Tespit ve ihtiyaç analizi

Mevcut durum analiz çalışmaları doğrultusunda kurumun tespit etmiş olduğu sorun alanları ile ihtiyaç ve gelişim alanları belir-lenmiştir.

202.3.Stratejik Plan’ın güncellenmesi

Son yıllarda başta ülkemiz olmak üzere dünya genelinde yaşanan siyasi, ekonomik, sosyal, teknolojik, hukuki ve çevresel değişimler ile bunların etkileri, kurumların sürekli değişime açık ve çevik bir yönetim anlayışıyla yönetilmelerini zorunlu kılmaktadır.

2020 yılında Yönetim Kurulu kararıyla yürürlüğe giren 2021-2030 Stratejik Planı’nın izleme ve değerlendirme süreçleri kapsamın¬da 2021-2024 dönemine yönelik bir performans programı uygu-lanarak mevcut planda gözden geçirilmesi ve güncellenmesi ge¬reken noktalar tespit edilmiştir. Yine Yönetim Kurulu talimatıyla başlatılan 2025 güncelleme çalışmaları dâhilinde kurum içinden oluşturulan bir ekiple ihtiyaç görülen alanlarda yürütülen analiz çalışmalarının akabinde elde edilen bulgu ve sonuçlar üzerine yö-neticiler ve üst yönetimle değerlendirme toplantıları gerçekleşti¬rilerek mevcut plandaki temel alan, amaç ve hedeflerin tasnifine dönük gerekli değişiklik ve düzeltmelerin yapılması, stratejilerin belirlenmesi ve performans programının güncellenmesine ait ça¬lışmalar sonuçlandırılmıştır.

ZORLUKLAR

Büyük afetlerin ve küresel insani krizlerin muvafık yönetimindeki zorluk, dünya genelinde varlığını sürdürmektedir. Bütün

insanlık, başta savaş ve

çatışmalar olmak üzere var

olanların üzerine sürekli bir

yenisinin eklendiği insani

krizler sebebiyle mağdur

olan insan kitleleri, dünya

sahnesinde giderek daha

fazla yer kapladığına şahitlik

etmektedir.

•Afet ve Küresel İnsani Krizler

•Göç

•İklim ve Çevre

•Toplum Refah

ZORLUKLAR

K Ü R E S E L

Z O R L U K L A R

Küresel zorluklar; hâlihazırda mevcut veya yakın gelecekte ortaya çıkması muhtemel, birbiriyle bağlantılı; şu an ve/veya daha sonra kurumu etkileyen ve/veya etkileyebilecek mahiyetteki unsurları kapsamaktadır. Türk Kızılay, aşağıda yer verilen küresel zorluk-larla mücadele için belirlediği kurumsal stratejileri öncelikle ha¬yata geçirmeyi hedeflemektedir.

3.1.Afet ve küresel insani krizler

Büyük afetlerin ve küresel insani krizlerin muvafık yönetimindeki zorluk, dünya genelinde varlığını sürdürmektedir. Bütün insanlık, başta savaş ve çatışmalar olmak üzere var olanların üzerine sü¬rekli bir yenisinin eklendiği insani krizler sebebiyle mağdur olan insan kitleleri, dünya sahnesinde giderek daha fazla yer kapladı¬ğına şahitlik etmektedir. Bunlara ilaveten doğa kaynaklı afetlerin yaşanma sıklığındaki artış da daimî bir yükselme içindedir. Doğa kaynaklı afetlerin artan sıklığı ve yükselen şiddetinden jeolojik yapı gibi doğa kaynaklı nedenlerden ziyade insanların doğal alan-lara yönelen yayılımının ve buna bağlı tahribatının ortaya çıkar¬dığı çevresel sorunlar, iklim değişikliği, nüfusun riskli bölgelerde toplanması, mevcut şehirlerdeki altyapıların eskiliği ve yetersizli-ği gibi insan kaynaklı nedenler sorumludur. Gerek doğa kaynaklı gerekse insan kaynaklı afetlerin sıklığı ve yaygınlığındaki bu artış sonucunda, yol açtıkları insani krizlerin etkisi de küresel ölçekte hissedilir hâle gelmektedir.

İnsan ve doğa kaynaklı olayların eş zamanlı olarak ortaya çıkardığı ve sonuçlarının uzun vadede etkili olduğu krizler, insani camiayı “karmaşık acil durum”larla karşı karşıya getirmektedir. Çatışma ve doğa kaynaklı afet gibi iki veya daha fazla kriz durumunun aynı anda yaşandığı karmaşık acil durumlar; toplumları öncelikle eko¬nomik, siyasal, sosyal olmak üzere pek çok alanda zayıf düşür-mekte, toplumsal kırılganlığı büyütmektedir. Karmaşık krizlerin

yaşandığı bölgelerde görülen bu olgu insani krizlere müdahale ve müdahale sonrası iyileştirme çalışmalarını güçleştirmekte, hat¬ta bazen sekteye uğratabilmektedir. Keza jeopolitik koşullardaki olumsuzluklar ve bunlara bağlı diplomatik krizlerin ortaya çıkar¬dığı engeller/ engellemeler uluslararası iş birliklerinin kurul-masını ve dolayısıyla insani çalışmaları ciddi derecede zorlaştır-makta, kriz bölgelerine temel insani ihtiyaçların ulaştırılmasında aksaklıklar yaşanmasına neden olmaktadır.

Afet ve krizlerin geleneksel nedenlerinin yanı sıra konjonktü-re bağlı gelişmeler de toplumların kırılganlığını arttırmaktadır. Günümüz toplumlarında teknolojiye bağımlılığın giderek artma-sı, toplumsal risk ve kırılganlıklara yenilerini -potansiyel olarak öngörülemeyen siber ve dijital tehditler gibi- eklemektedir.6 IFRC 2030 Stratejileri

3.2.Göç

Dünya genelinde zorunlu göçün birçok sebebi bulunmakla birlik¬te savaş, çatışma, iklim değişikliği, çevre sorunları, doğa kaynaklı afet gibi doğa ve insan kaynaklı nedenlerle kitleler hâlinde yer de¬ğiştirmek zorunda kalan nüfuslar, göç ettikleri yerlerde de çetin koşullar altında yaşamaya çalışmaktadır.

2000 yılından bu yana küresel ölçekte göç mağduru insan sayı-sında önemli bir artış görülmektedir. Bugün için göçün en önemli sebepleri olarak çatışma, yoksulluk ve istihdam olanaklarının az-lığı öne çıkmakta; gelecek için ise iklim ve çevre krizleri nedeniy¬le bazı bölgelerin yaşanmaz hâle geleceği ve buralarda meskûn nüfusların toplu hâlde göç etmek zorunda kalacağı tahminleri yapılmaktadır. Göç mağdurlarının göç sırasında karşı karşıya kaldığı insan kaçakçılığı, suç oluşumlarının sömürü ve istisma-rı, temel hizmetlere ve bakıma erişimin kısıtlanması dolayısıyla yoksunluk gibi tehditlerin de aralarında olduğu riskler giderek artış göstermektedir.

6 The International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC). (2021). Strategy 2030, https://www.ifrc.org/who-we-are/about-ifrc/strategy-2030) (Erişim Tarihi: 20.09.2024), s. 13-14.

K Ü R E S E L

Z O R L U K L A R

Göç olgusunun, göç veren toplumlar kadar göç alan toplumla¬rı da etkilemesi sorunun boyutunu küresel ölçeğe taşımaktadır. Zira göçmenlerin ulaştığı transit veya hedef ülkeler de muhtelif sorunlarla yüzleşmek durumundadır. Gerek ev sahibi toplum dâ¬hilinde gerekse göçmenler/ sığınmacılar arasında “kabul”, “aidi-yet” “kimlik” kavramlarına bağlı beliren kaygı ve korkular sosyal uyumlanma süreçlerini baskılamaktadır. Özellikle sürekli göç alan toplumların sosyal, politik ve ekonomik bağlamlarda hazır¬lıksız olması ve kaynak yetersizlikleri; finansal sürdürülebilirliğin sağlanması, güvenlik sorunları, sosyal uyum, istihdam, sağlık ve eğitime erişim vb. alanlarda ciddi zorluklar görülmesine neden olmakta ve göçe bağlı insani krizlerin yönetilmesini zorlaştırmak-tadır.7 IFRC 2030 Stratejileri

3.3.İklim ve çevre

Günümüzde yaşanan insani krizlerin önemli nedenlerinden biri¬si de iklim değişikliğidir. İklim değişikliği sebebiyle su kaynakla¬rının azalması, ihtiyacın karşılanmasında artan nüfusu olumsuz etkilemektedir. Yağış miktarındaki düşüşe bağlı olarak yer altı su rezervlerinin azalması biyoçeşitlilik ve ekosistem için de cid¬di risk oluşturmaktadır. Tarımsal alanlarda verimliliğin düşmesi gıda fiyatlarını arttırmakta ve gıdaya erişimi zorlaştırmaktadır. Önümüzdeki yıllarda kuraklık, temiz suya erişimde halk sağlığı-nı tehdit eden bir unsur olarak karşımıza çıkacaktır. Dahası iklim değişikliğine bağlı olarak şiddeti ve sıklığı artan doğal afetlerin yol açtığı insani krizler sonucunda geniş insan kitleleri muhtaç hâle gelecek; maruz kalınan kriz koşullarında insani ihtiyaçlardan, te¬mel hak ve hizmetlere erişimden yoksunluk riski altına girecektir.8

IFRC 2030 Stratejileri

3.4.Toplum refahı

Yoksulluk algısı ve seviyesi toplumdan topluma değişse de ulusla¬rarası teamüllere göre yeryüzünde yaşayan her bir insanın, gıda,

7 IFRC, Strategy 2030, s. 15-16.

8 IFRC, Strategy 2030, s. 12-13.

eğitim, sağlık ve barınma hakları garanti altına alınmalıdır. Günü-müzde yaşanan insani krizlerin ortak özelliği kişilerin bu temel haklara erişiminin kısıtlanmasıdır. İnsan ve doğa kaynaklı kriz-lerin görüldüğü toplumlarda, toplumsal refah düzeyi krizlerden olumsuz etkilenmektedir.

İnsani krizler nedeniyle temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan zor-luklar ve istihdam sorunları, sosyoekonomik yapıyı olumsuz et-kilemektedir. Ekonomi ve teknoloji alanlarındaki sürekli değişim, bazı olumlu kazanımları beraberinde getirse de bu kazanımlar toplumda eşit şekilde paylaşılmamaktadır. Sonuç itibarıyla temel hizmetlere erişimde sıkıntı yaşayan bireyler ve toplumun direnç¬liliğini artırmaya yönelik farkındalık çalışmalarına ulaşamayan kesimler, bu süreçlerden yeterince faydalanamamaktadır. Fırsat eşitliğine erişimde karşılaşılan bu zorluklar, toplumsal refahı olumsuz yönde etkilemektedir. Bu durum, sadece bireysel düzey¬de değil genel anlamda sosyoekonomik dengelerin sürdürülebi-lirliğini de tehdit etmektedir.

İnsani krizler nedeniyle temel

ihtiyaçlara erişimde yaşanan

zorluklar ve

istihdam sorunları,

sosyoekonomik

yapıyı olumsuz

etkilemektedir.

STRATEJİK

PLAN

Türk Kızılay Stratejik

Planı olağan ve

olağanüstü dönemde

yürütülen süreçleri

ve bu süreçlerin

yenilikçi,

hesap verebilir ve

finansal bakımdan

geliştirilmesini

amaçlayan üç

temel alan üzerine

kurgulanmıştır.

•Olağanüstü Dönemde Toplumsal D

•Olağan Dönemde Toplumsal Diren

ençlilik ilik

•Güçlü Yönetişim ve Kurumsal Güven

PLAN

S T R A T E J İ K P L A N

Güncellemesi tamamlanan Türk Kızılay Stratejik Planı üç temel alan üzerine kurgulanmıştır. Afet ve küresel insani kriz dönem-lerinde yürütülecek hazırlık, müdahale ve iyileştirme süreçleri¬ne “Olağanüstü Dönemde Toplumsal Dirençlilik” temel alanında, olağan dönemde yürütülecek bilinçlendirme, sosyal yardım, sos¬yal uyum ve içerme ile kan ve kan ürünleri temin etme süreçlerine ise “Olağan Dönemde Toplumsal Dirençlilik” temel alanında yer verilmiştir. Olağan ve olağanüstü dönemlerde yürütülecek süreç¬lerin yenilikçi, hesap verebilir ve finansal bakımdan sürdürülebilir olması ise “Güçlü Yönetişim ve Kurumsal Güven” temel alanında verilen amaç ve hedeflere bağlanmıştır.

Stratejik Plan güncelleme çalışmalarında Sürdürülebilir Kalkın¬ma Amaçları da göz önünde bulundurulmuştur.

Güçlü Yönetişim ve Kurumsal Güven

Daha çevik, yenilikçi ve hesap verebilir bir yönetim mekanizması kurmak

Finansal sürdürülebilirliği sağlamak

Afet ve küresel insani krizlere hazırlıklı olmak

Afet ve küresel insani krizlere müdahale etmek ve etkilerini azaltmak

Eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarıyla toplumu güçlendirmek

Yoksulluğun etkilerini azaltmak ve toplumun sosyal uyumunu artırmak

Ol6ğ6nüstü Dönemde Toplumsal Dirençlilik

Ol6ğ6n Dönemde Toplumsal Dirençlilik

Hayata tutundurmak ve yaşam kalitesini artırmak için kan ve kan ürünlerini temin etmek

4.1.Olağanüstü dönemde toplumsal dirençlilik

Olağanüstü Dönemde Toplumsal Dirençlilik temel alanı; afetler ve küresel insani krizlere yönelik kurumun müdahale ve iyileştirme kapasitesinin geliştirilmesi, müdahalelerin etkin bir şekilde ya¬pılması ile afet ve küresel insani krizlerin etkilerinin azaltılması bağlamlarındaki bütün çalışmaları kapsamaktadır.

Türk Kızılay; temel ilke ve amaçları doğrultusunda hareket ede¬rek afete hazırlık çalışmaları kapsamında yurt içi ve yurt dışında meydana gelen afet ve insani krizlere imkân, kabiliyet ve üstlen-diği sorumluluklar çerçevesinde müdahalede bulunma, iyileş¬tirme çalışmalarını gerçekleştirme ve verdiği hizmetleri ihtiyaç sahibi herkese ayrım gözetmeden ulaştırma bağlamlarındaki sorumluluklarını yerine getirebilmek için gereken kapasite ve ka-biliyetlerin oluşturulması ve geliştirilmesi yer almaktadır. Olağa¬nüstü dönemde çalışmalarını yürütürken sürdürülebilir kalkınma amaçlarını da göz önünde bulunduran Türk Kızılay güçlü bir afet yönetim organizasyonuna sahiptir. İnsani hizmetlerde imkân ve kabiliyetleri dâhilinde Uluslararası Kızılhaç Kızılay Hareketi temel ilkelerine uygun şekilde kamu otoritelerine yardımcı rol üstlenir. Uluslararası alanda beslenme, eğitim, sağlık, barınma ve giyim, su, sanitasyon, hijyen ve sosyoekonomik durumu desteklemeye yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

Türk Kızılay; uluslararası standartları gözetmesinin yanı sıra ulu¬sal standartlara da bağlıdır ve kamu yararına çalışan dernek olma statüsü gereği kendisine verilen ulusal görevleri ifa eder. Türkiye Afet Müdahale Planı’nda (TAMP) beslenme çalışma grubunda ana çözüm ortağı; haberleşme, sağlık, nakliye, barınma, psikososyal, iletişim, ayni bağış, depo yönetimi ve dağıtım, uluslararası destek ve iş birliği ile ulusal ve uluslararası nakdî bağış çalışma grupla-rında ise destek çözüm ortağıdır.9 Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı

Afet ve Acil Durum Başkanlığı (AFAD), Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)

9 Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Başkanlığı (AFAD). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani (Erişim Tarihi: 24.10.2024). s. 64.

S T R A T E J İ K P L A N

Ülkemiz coğrafi konumu itibarıyla farklı afetleri sıklıkla yaşaması-nın beraberinde komşu ülkelerde yaşanan insani krizlerden kay¬naklanan zorunlu göç hareketliliğinden de etkilenmektedir. Türk Kızılay, nüfus hareketleri sonucunda mağdur duruma düşen birey ve topluluklara destek olmakta, bu bağlamda ulusal ve ulusla¬rarası kurum ve kuruluşlar ile iş birlikleri gerçekleştirmektedir. Buna ilaveten paydaş kurumların talepleriyle yurt dışında yaşanan afetlere yönelik müdahale ve iyileştirme çalışmaları ile küresel in¬sani krizlerdeki ihtiyaç sahiplerine destek olunmaktadır. Göç se¬bebiyle savunmasız durumda kalan göçmen nüfus ve yerel toplu-

lukların da temel insani ihtiyaçlara erişimini sağlamaktadır.10 Türk Kızılay Kurumsal Değerlerimiz, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Başkanlığı (AFAD) Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), Sürdürüle¬bilir Kalkınma Amaçları

Ol6ğ6nüstü Dönemde Toplumsal Dirençlilik

Afet ve küresel insani krizlere

hazırlıklı olmak

Afet ve küresel insani krizlere müdahale etmek ve etkilerini azaltmak

4.1.1.Afet ve küresel insani krizlere hazırlıklı olmak

Günümüzde önemli ölçüde can ve mal kayıpları ve yaralanmalara neden olan etkenlerin başında afetler gelmektedir. Jeolojik yapı ve iklim değişikliği sebebiyle meydana gelen doğa kaynaklı afetler ile insan kaynaklı (savaşlar, KBRN kazaları vb.) afetler tüm dünya¬da yönetilmesi zor durumlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerek

10 bk. Türk Kızılay. Kurumsal Değerlerimiz, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/kurumsal-degerlerimiz (Erişim Tarihi: 24.10.2024). Türk Kızılay. Afet Yönetimi, https://afetyonetimi. kizilay.org.tr/ (Erişim Tarihi: 24.10.2024). Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Başkanlığı (AFAD). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), https://www.afad.gov. tr/turkiye-afet-mudahale-plani (Erişim Tarihi: 24.10.2024). UNDP Türkiye. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, https://www.kureselamaclar.org (Erişim Tarihi: 24.10.2024).

doğa gerek insan kaynaklı olayların afet ve küresel insani krizlerin doğurduğu olağanüstü durumlar öncesi dirençliliğin arttırılması amacıyla kapsamlı şekilde planlama ve hazırlık çalışmalarının yü¬rütülmesi gerekmektedir.

Afet ve küresel insani krizlere hazırlıklı olma amacı kurumsal ka¬pasiteyi geliştirmek, iklime uyum sağlamak, iklim değişikliğinin etkisini azaltmak ve çevreyi korumak konularında çalışmalar yü¬rütülmesi hedeflenmektedir.

11 Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Başkanlığı (AFAD), Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)

4.1.2.Afet ve küresel insani krizlere müdahale etmek ve etkilerini azaltmak

Afet ve küresel insani krizin başladığı anda müdahale süreci de baş¬lar, krizin etkileri sona erinceye/ azaltılıncaya kadar da iyileştirme süreci devam eder. Yurt içinde ve yurt dışında yürütülen afet ve kü¬resel insani krizlere müdahale ve iyileştirme çalışmaları, kurumun müdahale ve iyileştirme planları doğrultusunda gerçekleştirilir.

Bu amaç kapsamında afet ve insani krizden etkilenenler için ku-rum kapasitesi çerçevesinde beslenme hizmeti, eğitime erişim desteği, sağlık yardımları, bilinçlendirme çalışmaları, psikososyal hizmetler, barınma ve giyim yardımları, temiz suya erişim, sanitas¬yon ve hijyen yardımları, çok amaçlı yardımlar, arama ve kurtarma çalışmalarının gerçekleştirilmesi, kırılgan grupların temel hak ve hizmetlere erişiminin desteklenmesi, sosyoekonomik durumları-nın güçlendirilmesi ve toplumla sosyal uyumlarının güçlendiril¬mesi konularında çalışmalar yürütülmesi hedeflenmektedir.

11 Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Başkanlığı (AFAD). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani (Erişim Tarihi: 24.10.2024)

S T R A T E J İ K P L A N

Ol6ğ6nüstü Dönemde Toplums6l Diren̹lilik

Afet ve küresel insani krizlere müdahale etmek ve etkilerini azaltmak

Afet ve küresel insani krizleri izlemek, tespit, müdahale ve iyileştirme planlarını uygulamaya almak

Afet ve küresel insani krizlerden etkilenen bölgelerde temiz suya erişim, sanitasyon ve hijyen koşullarını oluşturmak, bilinçlendirme çalışmaları yürütmek

Afet ve küresel insani krizlerden etkilenenlere yönelik beslenme hizmetleri sunmak

Afet ve küresel insani krizlerden etkilenen bölgelerde eğitime erişime destek olmak ve eğitim yardımları yapmak

Afet ve küresel insani krizlerden etkilenen bölgelerde sağlığa erişime destek olmak, sağlık yardımları sunmak ve bilinçlendirme çalışmaları yürütmek

Afet ve küresel insani krizlerden etkilenenlere yönelik psikososyal hizmetler sunmak

Afet ve küresel insani krizlerden etkilenenlere yönelik geçici barınma merkezleri kurmak, barınma ve giyim yardımları sunmak

Afet ve küresel insani krizlerden etkilenenlere yönelik çok amaçlı yardımlar sunmak

Afet ve küresel insani krizlerde arama kurtarma çalışmaları yürütmek

Afet ve küresel insani krizlerden etkilenenlerin sosyoekonomik durumunu güçlendirmek

Afet ve küresel insani krizlerden etkilenen kırılgan grupların sosyal uyumunu güçlendirerek olağan dönem yaşam standartlarına dönüşü desteklemek

Afet ve küresel insani krizlerden etkilenen koruma riski bulunan kırılgan grupların temel hak ve hizmetlere erişilebilirliğini desteklemek

4.2.Olağan dönemde toplumsal dirençlilik

Olağan dönemde toplumsal dirençlilik temel alanı; herhangi bir afet veya küresel insani krizin olmadığı dönemlerde yurt içinde ve yurt dışında toplumun refahını arttırmak, afetlere ve küresel insa¬ni krizlere karşı topluma ve bireye dirençlilik kazandırmak, top¬lumsal ve bireysel bilinç oluşturmak ile herkes için güvenli yaşam ve esenlik amacıyla yapılan toplumu güçlendirme çalışmalarını kapsar. Olağan dönemde oluşturulan kapasite ve yapılan insani yardım hizmetlerine yönelik tüm çalışmalar olağanüstü dönemde meydana gelebilecek zorluklarda Türk Kızılay’ın ve toplumun mü¬cadele etme kabiliyetini arttırmaktadır.

Olağan dönem çalışmalarında sürdürülebilir kalkınma amaçlarını göz önünde bulunduran Türk Kızılay, faaliyet alanlarında yaptığı çalışmalarla ihtiyaç sahibi tüm insanların temel hizmetlere erişi-mine destek sağlayarak toplumsal dayanışmayı arttırmayı, sosyal refahın gelişmesine katkıda bulunmayı, eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarıyla toplumu güçlendirmeyi, kamu kurum ve kuruluş¬larıyla iş birliği içerisinde ülkemizde ihtiyaç duyulan kan ve kan ürünlerinin temin edilmesi kapsamında çalışmalar yürütmeyi amaçlamaktadır.

S T R A T E J İ K P L A N

4.2.1.Eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarıyla toplumu güçlendirmek

Afetlere ve insani krizlere dirençli, güçlü bir toplumun temeli eği¬time ve bilinçlendirme çalışmalarına dayanmaktadır. Eğitim ve bi¬linçlendirme çalışmaları, toplumun sosyal ve kültürel gelişimini desteklemekte, toplumsal dayanışmanın pekişmesine ve toplum dirençliliğinin artmasına katkı sağlamaktadır.

Bu amaç kapsamında afetlere hazırlık, toplum sağlığı, çevre ve ik¬lim değişikliği ile iklime uyum, kan bağışının önemi, ilk yardım ve psikolojik ilk yardım, aile kavramını güçlendirmeye yönelik konu¬larda topluma yönelik eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları yürü¬tülmesi hedeflenmektedir.

Afetlere hazırlık kapsamında toplum bilincini artırmak

Toplum sağlığına yönelik toplum bilincini artırmak

Ol6ğ6n Dönemde Toplumsal Dirençlilik

Eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarıyla toplumu güçlendirmek

Çevre ve iklim değişikliği ile iklime uyum konusunda toplum bilincini artırmak

Kan bağışının önemi ve sürecine dair toplum bilincini artırmak

Toplumun ilk yardım ve psikolojik ilk yardım bilincini artırmak

Aile kavramını güçlendirmeye yönelik toplum bilincini artırmak

4.2.2.Yoksulluğun etkilerini azaltmak ve toplumun sosyal uyumunu artırmak

Türk Kızılay, olağan dönemde ihtiyaç sahiplerinin maddi ve manevi ihtiyaçlarının giderilmesi, sosyal ve ekonomik sorunlarının önlen-mesi ve çözümlenmesine yardımcı olunması ve hayat standartla¬rının iyileştirilmesini destek olmayı amaçlamıştır.

Bu amaç kapsamında ihtiyaç sahiplerine beslenme, eğitim, sağ¬lık, barınma, giyim ve çok amaçlı yardımların sunulması, ihtiyaç sahiplerinin sosyoekonomik durumunun güçlendirilmesi ile kı¬rılgan grupların toplumla sosyal uyumunun arttırılması hedef¬lenmektedir.

Beslenme hizmetlerinin kapasitesini geliştirmek, kaliteli ve sağlıklı bir şekilde yürütmek

Ol6ğ6n Dönemde Toplumsal Dirençlilik

Çok amaçlı yardım programlarını geliştirmek, kaliteli ve etkin bir şekilde uygulamak

Eğitim yardım ve programlarını geliştirmek, kaliteli ve etkin bir şekilde uygulamak

Sağlık yardımlarını ve hizmetlerini kaliteli ve etkin bir şekilde uygulamak

Yoksulluğun etkilerini azaltmak ve toplumun sosyal uyumunu artırmak

Toplumun sosyoekonomik durumunu güçlendirmek

Barınma ve giyim yardımlarını kaliteli ve etkin bir şekilde yürütmek

Kırılgan grupların sosyal uyumunu güçlendirerek toplumda birlikte yaşam kültürü geliştirmek

S T R A T E J İ K P L A N

4.2.3.Hayata tutundurmak ve yaşam kalitesini artırmak için kan ve kan ürünlerini temin etmek

Ülkemizin, güvenli kan ihtiyacının karşılanması noktasındaki so-rumluluk Sağlıkta Dönüşüm Programı kapsamında Türk Kızılay’a verilerek yasal çerçevede tanımlanan bölgesel kan bankacılığı sis¬temi uygulamaya geçirilmiştir. Kurum, bünyesinde kurduğu böl¬gesel temelli kan hizmetleri yapısıyla kendi iç izleme değerlendir¬me sisteminin etkinliğini ulusal ve merkezî yapıda geliştirdiği ve yönettiği Kan Bankacılığı Bilgi Yönetim Sistemi ile sağlamaktadır. “Ülkemizde Kan Tedarik Sisteminin Güçlendirilmesi Teknik Destek Projesi” ile kan ve kan bileşeni ihtiyacının ulusal çapta karşılana¬bilmesi amacıyla ülke genelinde tüm kullanıcılara yönelik bilim¬sel çalışmalarla analizler yapılmış, sistemin sürdürülebilirliğinin sağlanması kapsamında ulusal standartlar ve rehberler oluşturul-muştur. Bu amaç kapsamında sürdürebilirliği sağlamak ve yaşam kalitesini arttırmak için güvenli kan temini ve plazma tedarikini sağlamak, potansiyel kök hücre bağışını yaygınlaştırmak, hücre ve doku bankacılığı yönetim ve organizasyon sistemini geliştirmekle ilgili çalışmalar yürütülmesi hedeflenmektedir.12 Türk Kızılay, Ulusal

Kan ve Kan Bileşenleri Hazırlama, Kullanım ve Kalite Güvencesi Rehberi

Ulusal kan ve kan ürünleri ihtiyacını güvenli kan temini programı çerçevesinde karşılamak

Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen potansiyel kök hücre bağış hedefini gerçekleştirmek

Ol6ğ6n Dönemde Toplumsal Dirençlilik

Hayata tutundurmak ve yaşam kalitesini artırmak için kan ve kan ürünlerini temin etmek

Hücre ve doku bankacılığı yönetim ve organizasyon sistemini geliştirmek

Plazma ürünleri alanında ülke özyeterliliğini sağlayacak şekilde plazma tedarikini sağlamak

Laboratuvar yönetim sistemini geliştirmek

Kan, kök hücre ve plazma bağışçı havuzunu geliştirmek

12 Türk Kızılay. (2016). Ulusal Kan ve Kan Bileşenleri Hazırlama, Kullanım ve Kalite Güvencesi Rehberi, https://www.kanver.org/upload/dosya/ulusal_kan_rehberi (Erişim Tarihi: 14.11.2024).

4.3.Güçlü yönetişim ve kurumsal güven

Türk Kızılay’ın olağan ve olağan üstü dönemlerde yürütmeyi amaçladığı faaliyetlerin etkin ve verimli şekilde yönetilebilmesi, sürdürülebilir, kaliteli, şeffaf, hesap verilebilir olması için güç¬lü bir kurumsal yapıya sahip olması gerekmektedir. Türk Kızılay köklü kurumsal kültürüyle günümüz şartlarına uygun alt yapı ve sistemler kurarak, güçlü paydaş ilişkileri geliştirerek kurumsal yapısını her daim güçlü ve hazır vaziyette tutmaktadır.13 Türk Kızılay,

Kurumsal Politikalarımız

4.3.1.Daha çevik, yenilikçi ve hesap verebilir bir yönetim mekanizması kurmak

Kurumlarda hizmetlerin kaliteli, verimli ve etkili sunumu için sü-reçlerin sürekli geliştirilmesi, güvence mekanizmalarının etkin şekilde yönetilmesi ve bütünsel bir stratejik yönetim anlayışının benimsenmesi gerekmektedir. Değişen şartlara hızlı uyum sağ-lanması ve sürekli iyileştirme yaklaşımının özümsenmesi kurum¬ların sürdürülebilirliği için önem arz etmektedir.

Ulusal ve uluslararası alanda yürütülen kalite modelleri göz önünde bulundurulduğunda kurum paydaşlarının ve paydaşlarla ilişkilerinin kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde esas teşkil eden unsurlar arasında olduğu görülmektedir. Türk Kızılay insani yar¬dım hizmetlerini çalışan, şube ve gönüllü ağıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırmaktadır. Ayrıca ulusal ve uluslararası paydaşlarıyla güve¬ne dayalı ilişkiler kurmakta ve kendi ekosistemindeki tüm aktör-lerle uyum içerisinde çalışmaktadır.

Bu amaç kapsamında güvence mekanizmalarını geliştirmek ve güçlendirmek, şubelerin yetkinliklerini ve imkânlarını geliştirerek etkin ve verimli çalışmalarını sağlamak, çalışanların gelişimini ve kurum aidiyetini güçlendirmek, toplumda Kızılay algısını ve marka değerini güçlendirmek, Kızılay faaliyet alanlarına yönelik çalışan kurumlarla iş birliklerini güçlendirmek ve uluslararası iş birlikleri

13 Türk Kızılay, Kurumsal Politikalarımız, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/kurumsal-politikalarimiz, Türk Kızılay. (2021). Kurumsal Politikalarımız/PLT.013 Yönetişim Politikası. https:// www.kizilay.org.tr/ms/politikalarimiz/PLT.013-Yonetisim_Politikasi.pdf (Erişim Tarihi: 10.11.2024).

S T R A T E J İ K P L A N

ve insani diplomasi çalışmalarıyla küresel insani gündeme katkı sağlamak konularında çalışmalar yürütülmesi hedeflenmekte-dir.14 Türk Kızılay, Kurumsal Politikalarımız

Kalite yönetimi kapsamında

tüm iş süreçlerini ve iç mevzuatı iyileştirmek, dijital dönüşümü tamamlamak

Güçlü Yönetişim ve Kurumsal Güven

Çalışanların gelişimini ve kurum aidiyetini güçlendirmek

Güvence mekanizmalarını geliştirmek ve güçlendirmek

Şubelerin yetkinliklerini ve imk6nlarını

geliştirerek etkin ve verimli çalışmalarını sağlamak

Daha çevik, yenilikçi ve hesap verebilir bir yönetim mekanizması kurmak

Toplumda Kızılay algısını ve marka değerini güçlendirmek

Kızılay faaliyet alanlarına yönelik çalışan kurumlarla iş birliklerini güçlendirmek

Kızılay’ın faaliyetlerine destek sağlayan güçlü bir gönüllü yapısına sahip olmak

Uluslararası iş birlikleri ve insani diplomasi çalışmaları ile küresel insani gündeme pozitif katkı sağlamak

4.3.2.Finansal sürdürülebilirliği sağlamak

Ulusal ve uluslararası insani yardım hizmetlerinin sürdürülebilirli-ğini sağlamak için finansal kaynakların geliştirilmesi ve değerlen¬dirilmesi, yeni kaynakların oluşturulması, temel gelir kaynağı olan bağış ve fon kaynaklarının etkin yönetilmesi gerekmektedir. Türk Kızılay, insani yardım faaliyetleri için düzenli kaynak sağlamak ve ihtiyaçlarına çözüm üretmek amacıyla iştiraklerini kurmuştur.

Bu amaç kapsamında bağış ve fon stratejilerini geliştirerek bağış ve fon gelirlerini arttırmak, bağışçılarla ilişkileri güçlendirmek, bağışçı sadakatini arttırmak, taşınmazları değerlendirerek daha etkin ve verimli şekilde yönetmek ve Kızılay Yatırım bünyesinde Kızılay faaliyet alanlarını destekleyen ve gelir getiren faaliyetler yürütmek bağlamlarında çalışmalar yapılması hedeflenmekte-dir.15 Türk Kızılay, Politikalarımız

14 Türk Kızılay, Kurumsal Politikalarımız, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/kurumsal-politikalarimiz, Türk Kızılay. (2021). Kurumsal Politikalarımız/PLT.013 Yönetişim Politikası. https://www.kizilay.org.tr/ ms/politikalarimiz/PLT.013-Yonetisim_Politikasi.pdf (Erişim Tarihi: 10.11.2024).

15 Türk Kızılay, 2021, Türk Kızılay Politikalarımız/ PLT.012Bağış Politikası, https://www.kizilay.org.tr/ms/ politikalarimiz/PLT.012-Bagis_Politikasi-r1-1.pdf Kızılay Yatırım. Hakkımızda, www.kizilayyatirim.com. tr/kurumsal/hakkimizda (Erişim Tarihi: 10.11.2024).

5.STRATEJİK PLAN İZLEME VE DEČERLENDİRME

Türk Kızılay 2021-2030 yıllarını kapsayan stratejik planıyla ortaya koyduğu amaç ve hedeflere göre ilerlemeyi takip etmek amacıyla uygulama öncesi, uygulama sırası ve uygulama sonrasında sürek¬li ve sistematik olarak verileri toplayarak analiz etmektedir.

Stratejik Plan ilerlemesine dair her ay sonunda veri takibi yapıla¬cak, çeyrek dönem sonlarında izleme raporu ve yıl sonunda izle¬me ve değerlendirme raporu oluşturulacaktır. Stratejik Plan izle¬me ve değerlendirme raporları doğrultusunda Türk Kızılay yıllık faaliyet raporları oluşturulacak ve kamuoyuyla paylaşılacaktır.

Bütünsel bir stratejik yönetim anlayışıyla stratejik plan izleme ve değerlendirme süreci yönetilirken aynı zamanda stratejik planla entegre olarak stratejik planı besleyen süreç ve projelerin de taki¬bi gerçekleştirilecektir.

Strateji Komitesi ve üst yönetimle izleme ve değerlendirme çalış¬maları gerçekleştirilirken değişen ekosistemin etkileri göz önün¬de bulundurulacak ve ihtiyaçlar doğrultusunda gerekli güncelle-meler stratejik planda yapılabilecektir.

6.TÜRKİYE KIZILAY DERNEČİ STRATEJİK PLANI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA AMAÇLARI İLİŞKİSİ

Daha çevik, yenilikçi ve hesap verebilir bir yönetim mekanizması kurmak

Finansal sürdürülebilirliği sağlamak

K A Y N A K Ç A

1.Türk Kızılay. (2022). Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/tuzugumuz (Erişim Tarihi: 01.10.2024).

2.The International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC). (2021). Strategy 2030,

https://www.ifrc.org/who-we-are/about-ifrc/strategy-2030 (Erişim Tarihi: 20.09.2024).

3.Türk Kızılay. Kurumsal Değerlerimiz, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/kurumsal-degerlerimiz (Erişim Tarihi: 01.10.2024).

4.Türk Kızılay. Afet Yönetimi, https://afetyonetimi.kizilay.org.tr/ (Erişim Tarihi: 24.10.2024).

5.Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Başkanlığı (AFAD).

Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani (Erişim Tarihi: 24.10.2024).

6.UNDP Türkiye. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, https://www.kureselamaclar.org

(Erişim Tarihi: 24.10.2024).

7.Türk Kızılay. (2016). Ulusal Kan ve Kan Bileşenleri Hazırlama, Kullanım ve Kalite Güvencesi Rehberi, https://www.kanver.org/upload/dosya/ulusal_kan_rehberi.pdf

(Erişim Tarihi: 14.11.2024).

8.Türk Kızılay,2024, Kurumsal Politikalarımız, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/kurumsal-politikalarimiz (Erişim Tarihi: 10.12.2024).

9.Türk Kızılay, 2021, Kurumsal Politikalarımız/PLT.013 Yönetişim Politikası, https://www.kizilay.org.tr/ms/politikalarimiz/PLT.013-Yonetisim_Politikasi.pdf (Erişim Tarihi: 10.12.2024).

10.Türk Kızılay, 2021, Türk Kızılay Politikalarımız/PLT.012Bağış Politikası, https://www.kizilay.org.tr/ms/politikalarimiz/PLT.012-Bagis_Politikasi-r1-1.pdf (Erişim Tarihi: 10.12.2024).

11.Kızılay Yatırım. Hakkımızda, www.kizilayyatirim.com.tr/kurumsal/hakkimizda Erişim Tarihi:10.12.2024).

12.Türk Kızılay. Temel İlkelerimiz, https://www.kizilay.org.tr/kurumsal/temel-ilkelerimiz (Erişim Tarihi: 01.10.2024).

TÜRKİYE KIZILAY DERNEĞİ

Ataç 1 Sokak No:32 Yenişehir 06420 Ankara, Türkiye

T: +90 312 584 18 68

F: +90 312 430 01 75

Çağrı Merkezi: 168 (Ücretsiz) kizilay.org.tr

Türk Kızılay 2021-2030 Stratejik Planı Güncellenmiş Versiyon (2025)

Bu sayfada